Midnight Story: ಕತ್ತಲೆ, ಜನಪದ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಮನಸ್ಸಿನ ಭಯದ ನಿಜ ಕಥೆ
ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ. ಮಳೆ ಇಷ್ಟೇ ನಿಂತಿದೆ. ಮಲೆನಾಡಿನ ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯೆ ಹೋಗುವ ಸಣ್ಣ ದಾರಿ. ಒದ್ದೆಯಾದ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಕೇಳುವ ಕಪ್ಪೆಗಳ ಶಬ್ದ, ಮಧ್ಯೆ ಮಧ್ಯೆ ಮರದ ಕೊಂಬೆ ಮುರಿಯುವ ಸದ್ದು, ಹಠಾತ್ ಬೀಸುವ ತಣ್ಣನೆಯ ಗಾಳಿ… ಇವೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಭಯಾನಕವಾಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಅಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವವನಿಗೆ, ನಿಜವಾಗಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ “ಯಾರೋ ನನ್ನ ಹಿಂದೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ” ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಬಿಳಿ ಆಕಾರ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಹೆಸರೇ ಕೇಳಿದಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು “ಅದು ಮಾನವ ಅಲ್ಲ” ಎಂದು ಇಂದಿಗೂ ನಂಬುತ್ತಾರೆ.
ಭಾರತದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಕಥೆಗಳು ತುಂಬಾ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಲೆನಾಡು, ಕರಾವಳಿ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಗ್ರಾಮಗಳು, ಕೇರಳದ ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳು, ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಬತ್ತಿದ ಹಳ್ಳಿಗಳು — ಎಲ್ಲೆಡೆ ರಾತ್ರಿ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಿತ್ರ ಕಥೆಗಳಿವೆ.
ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾತ್ರ ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ — ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಭೂತ (Ghost) ಇದೆಯಾ? ಅಥವಾ ಭಯಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸೇ ಕತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಭೂತವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆಯಾ?
ಮಾನವ ಮೆದುಳು (Brain) ತುಂಬಾ ವಿಚಿತ್ರ. ಅದು ಬದುಕುಳಿಯಲು ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಯಂತ್ರ. ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರಾತ್ರಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದು ಅಂದ್ರೆ ಅದು ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ. ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು, ವಿಷಕಾರಿ ಜೀವಿಗಳು, ಅಪರಿಚಿತ ಜನ, ದರೋಡೆಕೋರರು — ಎಲ್ಲವೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು ರಾತ್ರಿ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕತ್ತಲೆ ಕಂಡಾಗ ಮೆದುಳು ಇಂದಿಗೂ ಎಚ್ಚರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಯವಾದ ಕೂಡಲೇ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೃದಯ ಜೋರಾಗಿ ಬಡಿತ ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಕಿವಿ ಸಣ್ಣ ಶಬ್ದವನ್ನೂ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮೆದುಳು ತನ್ನದೇ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಶುರು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆಗ ಮರದ ನೆರಳೇ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು.
ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು survival imagination ಎಂದು ಕರೀತಾರೆ. ಅಂದರೆ ಅಪಾಯ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ಮೆದುಳು ಮೊದಲು ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ಮಾನವ ಮೆದುಳು “ಮೊದಲು ಬದುಕುಳಿಯಬೇಕು” ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಮೊದಲು ಅಪಾಯ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಅದರ ಸಹಜ ಗುಣ.
ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ರಾತ್ರಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಭಾವನೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. “ಯಾರೋ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ…”, “ಹಿಂದೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಸದ್ದು ಬರುತ್ತಿದೆ…”, “ಅಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ…” ಅನ್ನುವ ಅನುಭವ.
ವಿಚಿತ್ರ ಅಂದ್ರೆ, ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕ (USA) ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಜನ shadow figures ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. Appalachian mountains ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಕೂಗಿದಂತೆ ಕೇಳುತ್ತದೆ, ಮರಗಳ ನಡುವೆ ಮನುಷ್ಯನ ನೆರಳು ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಜಪಾನ್ (Japan) ದೇಶದ Aokigahara ಕಾಡಿನ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡ ಅನೇಕ ಆತ್ಮ ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ನಡೆದವರು “ಏನೋ ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದೆ” ಅನ್ನುವ ಭಯ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬರಹಗಳಿವೆ.
ಆದರೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳೋದೇನು ಅಂದ್ರೆ — ಒಂಟಿತನ, ಕತ್ತಲೆ, ಮೌನ ಮತ್ತು ಭಯ ಸೇರಿ ಮಾನವ ಮೆದುಳಿಗೆ “ಯಾರೋ ಇದ್ದಾರೆ” ಅನ್ನುವ ಅನುಭವ ಕೊಡಬಹುದು.
ಭಾರತೀಯ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಗಳ ಸಂಬಂಧ ಬಹಳ ಹಳೆಯದು. ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ “ಅರ್ಧರಾತ್ರಿ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಹೋಗಬಾರದು”, “ಹೆಸರು ಕೂಗಿದರೂ ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡಬಾರದು”, “ಶ್ಮಶಾನದ ದಾರಿ ರಾತ್ರಿ ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು” ಎನ್ನುವ ಮಾತುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ “ನಾಳೆ ಬಾ” ಎನ್ನುವ ನಂಬಿಕೆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. The Nale Ba Phenomenon
ರಾತ್ರಿ ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟುವ ಆತ್ಮ ಬರುತ್ತದೆ, ಹೆಸರು ಕೂಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜನ ಭಯಪಟ್ಟು ಮನೆಗಳ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ “ನಾಳೆ ಬಾ” ಎಂದು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ಊರಿನಲ್ಲಿ ಶುರುವಾದ ಭಯ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಊರಿಗೆ ಹಬ್ಬಿತು. ಜನ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಆತಂಕದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು.
ಆದರೆ ನಂತರ ಹಲವರು ಹೇಳಿದ್ದು ಏನೆಂದರೆ — ಅದು ಭೂತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಯದ ಪರಿಣಾಮ. ಒಬ್ಬರ ಮಾತು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ ಕಟ್ಟುತ್ತಿತ್ತು. ರಾತ್ರಿ ಸಣ್ಣ ಶಬ್ದವೂ “ಅದೇ” ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ Bhangarh Fort Legends ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಉದಾಹರಣೆ. ಸಂಜೆ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಬಾರದು, ವಿಚಿತ್ರ ಶಬ್ದಗಳು ಕೇಳುತ್ತವೆ, ನೆರಳುಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಕಥೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮತ್ತು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಏನೆಂದರೆ — ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಮೌನ, ಗಾಳಿಯ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ, ಕತ್ತಲೆ ಮತ್ತು ಈಗಾಗಲೇ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಭಯ ಸೇರಿ ಆ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಾಢವಾಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಒಬ್ಬನೇ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ, ಮೆದುಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಬ್ದವನ್ನೂ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಲು ಶುರು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿಯ ಸದ್ದು ಹೆಜ್ಜೆಯಂತೆ ಕೇಳಬಹುದು. ಎಲೆ ಅಲುಗಾಡಿದ ಶಬ್ದ ಹತ್ತಿರ ಯಾರೋ ನಿಂತಿರುವಂತೆ ಅನಿಸಬಹುದು.
ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಕಥೆಗಳೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಭೂತ ಕಥೆಗಳು, ಶ್ಮಶಾನದ ಕಥೆಗಳು, ಬಿಳಿ ಸೀರೆಯ ಹೆಣ್ಣಿನ ಕಥೆಗಳು — ಇವೆಲ್ಲ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಉಳಿದಿರುತ್ತವೆ. ರಾತ್ರಿ ಭಯವಾದಾಗ ಅವೇ ಮತ್ತೆ ಜೀವಂತವಾಗುತ್ತವೆ.
ಹಲವರು “ನಾಯಿಗಳು ರಾತ್ರಿ ಯಾಕೆ ಬೊಗಳುತ್ತವೆ?” ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಾಯಿಗಳ ಕೇಳುವ ಶಕ್ತಿ ಮಾನವನಿಗಿಂತ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚು. ದೂರದ ಸಣ್ಣ ಶಬ್ದಗಳಿಗೂ ಅವು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಮಾನವ ಮನಸ್ಸು ಅದನ್ನೇ “ಏನೋ ಇದೆ” ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತದೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಅನುಭವ ಅಂದ್ರೆ — ರಾತ್ರಿ ಮಲಗಿರುವಾಗ ಯಾರೋ ಎದೆ ಮೇಲೆ ಕೂತಂತೆ ಅನಿಸುವುದು. ನಮ್ಮ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು “ಒತ್ತಾಯ್ತು” ಎಂದು ಕರೀತಾರೆ. ಆದರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು sleep paralysis ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೆದುಳು ಅರ್ಧ ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ದೇಹ ಚಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ಕಪ್ಪು ಆಕಾರ, ನೆರಳು, ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವ ಅನುಭವ — ಇವೆಲ್ಲ ಕಾಣಬಹುದು.
ಪಶ್ಚಿಮ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇದೇ ಅನುಭವವನ್ನು “night demon” ಎಂದು ಕರೀತಿದ್ದರು. ಅಂದರೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆಯುವ ಮೊದಲು, ಜನ ಭಯಕ್ಕೆ ಆತ್ಮದ ರೂಪ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು.
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುವ ಮತ್ತೊಂದು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ವಿಷಯ ಅಂದ್ರೆ — ಮೌನ ಕೂಡ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಹಲವಾರು ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮೌನ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಮೆದುಳು ಸಣ್ಣ ಶಬ್ದಗಳನ್ನೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಗಮನಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿಯ ಸದ್ದು ಹೆಜ್ಜೆಯಂತೆ ಕೇಳಬಹುದು. ಮರದ ಕೊಂಬೆ ಅಲುಗಾಡಿದ ಶಬ್ದ ಯಾರೋ ಓಡಿದಂತೆ ಅನಿಸಬಹುದು.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೇಹದ ಭಯವೇ ಭೂತದ ಅನುಭವ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಭಯವಾದಾಗ ದೇಹ adrenaline ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ದೇಹ ಸಂಪೂರ್ಣ ಎಚ್ಚರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ನೆರಳೂ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಹೃದಯ ಬಡಿತವೇ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಶಬ್ದದಂತೆ ಕೇಳಬಹುದು.
ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ರಾತ್ರಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ಭೂತ ನೋಡೋದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಭಯವನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಕತ್ತಲೆ ಒಂದು ಖಾಲಿ ಜಾಗ. ಅದರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸೇ ತನ್ನ ಭಯದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಅನುಭವಗಳನ್ನೂ ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅದು ತುಂಬಾ ನಿಜವಾಗಿಯೇ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಭಯವಾದಾಗ ಮೆದುಳು ವಾಸ್ತವ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಯ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯನ್ನೇ ಕೆಲ ಕ್ಷಣ ಮಸುಕಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಗೆ ಅಲುಗಾಡುವ ಮರದ ಕೊಂಬೆಯೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ದೂರದ ನೆರಳೂ ನಮ್ಮತ್ತ ಬರುತ್ತಿರುವ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಸತ್ಯ ಒಂದೇ — ಕಾಡಿನ ಕತ್ತಲಿಗಿಂತ ಮಾನವನ ಮನಸ್ಸಿನ ಕತ್ತಲೆ ದೊಡ್ಡದು. ಭೂತ ಇದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಭಯ ಮಾತ್ರ ಮಾನವನ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಿದೆ.
Book References:
- “The Interpretation of Dreams” – Sigmund Freud
ಮಾನವ ಮನಸ್ಸಿನ ಭಯ, ಅಚೇತನ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಯ ಕುರಿತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿ. - “Man and His Symbols” – Carl Jung
ನೆರಳು, ಭಯ, ಮಾನವ ಮನಸ್ಸಿನ ಒಳಜಗತ್ತು ಮತ್ತು collective unconscious ಕುರಿತು ಪ್ರಮುಖ ಪುಸ್ತಕ.
Disclaimer: ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲೇಖನದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ನೈಜ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಓದುಗರಿಗೆ ಕೇವಲ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಕಥನಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ವಿನಂತಿಸಲಾಗಿದೆ. The images used in this article are for representational and illustrative purposes only.
