‘ಅಲ್ಲಿ ಭೂತ ಇದೆ!’ – ಅಜ್ಜಿಯ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಮರೆಯಲಾಗದ ಭಯಾನಕ ನೆನಪುಗಳು
ಹೇಳಿ ಕೇಳಿ ಅದೆಲ್ಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಇಲ್ಲದ ಕಾಲ. ಮಳೆಗಾಲದ ರಾತ್ರಿಯಂತೂ ಹೇಳತೀರದು. ಹೊರಗೆ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆ, ಗಾಳಿಗೆ ಮರಗಳು ಮೈಕೊಡವಿದಾಗ ಬರುವ ಕದನದ ಸದ್ದು ಕೇಳುತ್ತಿತ್ತು. ದೂರದ ದಿಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೂಬೆಯೊಂದು ಅಟ್ಟಹಾಸದ ಕೂಗು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆ ದೀಪದ ಮಿನುಗು ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜಿಯ ಮುಖದ ಸುಕ್ಕುಗಳು ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಆಡುತ್ತಿದ್ದವು.
ನಾವೆಲ್ಲಾ ಅಜ್ಜಿಯ ಮಡಿಲಿಗೆ ಬಂದು ಅಂಟಿಕೊಂಡು, ಉಸಿರು ಬಿಡಲೂ ಅಂಜುತ್ತಾ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಕಥೆಗಳು ಇವತ್ತಿಗೂ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಬಂದರೆ ಮೈಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಡುಕ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಆ ದಿನಗಳ ಕಥೆಗಳಿಗೂ ಇಂದಿನ ನೆಟ್ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಸರಣಿಗಳಿಗೂ ಅಜಗಜಾಂತರ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ.
ಅಂದು ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಪರದೆಯಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಕೈಯಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಜ್ಜಿ. ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರಾಣವಿತ್ತು, ಒಂದು ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ ಇತ್ತು, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದಕ್ಕೊಂದು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಭದ್ರತೆಯಿತ್ತು.
ಭೂತದ ಭಯದ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿದ್ದ ಜೀವನ ಪಾಠಗಳು
ಆ ಕಥೆಗಳು ಕೇವಲ ಟೈಮ್ ಪಾಸ್ ಮಾಡಲು ಹುಟ್ಟಿದವು ಎಂದುಕೊಂಡರೆ ಅದು ನಮ್ಮ ಮೂರ್ಖತನ. ಅಜ್ಜಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಭೂತದ ಕಥೆಗಳ ಹಿಂದಿನ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಾವು ಈಗ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.
ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಂದು ಅದನ್ನು ಎಷ್ಟೋ ದೊಡ್ಡ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕರೆಯಬಹುದು, ಆದರೆ ಅಂದಿನ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತು ಆ ಅರಳಿಮರದ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಬೇಡ ಅಂತ ಅಜ್ಜಿ ಹೇಳಿದಾಗ, ಆ ಮರದ ಮೇಲೆ ಭೂತ ಇದೆ ಅಂತ ನಂಬಿಸುವುದು ಅವಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು.
Image Source: AI Generated (ChatGPT / OpenAI)
ಯಾಕೆಂದರೆ, ಮಗುವಿನ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಅರಳಿಮರದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಇರುತ್ತೆ ಅಂತ ವಿವರಿಸಲು ಆಗಲ್ಲ. ಆದರೆ “ಅಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ದೆವ್ವ ಇದೆ” ಅಂದ ತಕ್ಷಣ ಮಗು ಜೀವ ಭಯದಿಂದ ಆ ಕಡೆ ತಲೆಯೂ ಹಾಕಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಜಗತ್ತಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಈ ಭಯದ ಮೌಲ್ಯ ಗೊತ್ತಾಗಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಆ ಭಯ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಬೆಳೆಸಿತ್ತು. ಆ ಭಯವೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಕತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಬಾವಿಯ ಅಂಚಿನಿಂದ ದೂರ ಇರಿಸಿತ್ತು, ಕಾಡಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೇ ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆದಿತ್ತು.
ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾದ ನಿಗೂಢತೆ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರತಿ ಹಳ್ಳಿಗೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದು ಭೂತದ ಕಥೆಯಿತ್ತು. ನೀವು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಡೆ ಹೋದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಒಣಭೂಮಿಯ ಕಥೆಗಳು, ಮಲೆನಾಡಿನ ಕಡೆ ಹೋದರೆ ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನ ನಿಗೂಢತೆ, ಕರಾವಳಿಯ ಕಡೆ ಹೋದರೆ ದೈವಾರಾಧನೆಯ ಮೈ ನಡುಗಿಸುವ ಸತ್ಯಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.
ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದ ಹಳೆಯ ಕೋಟೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವ ಕಥೆಗಳು ಕೇಳುವವನ ರಕ್ತವನ್ನು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಾತ್ರಗಳು ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಪಕ್ಕದ ಬಾವಿಯಲ್ಲೋ, ಊರ ಹೊರಗಿನ ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಮನೆಯಲ್ಲೋ ವಾಸವಿದ್ದವು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದೇ ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಾಹಸ.
ಒಂದು ದಿವಸ ಆ ಬಾವಿಯ ಪಕ್ಕದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಹೋಗುವಾಗ, ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಕಡೆ ಕಾಗೆ ಕೂಗಿದರೆ ಸಾಕು, ಅಜ್ಜಿ ಹೇಳಿದ ಆ ಕಥೆ ನೆನಪಿಗೆ ಬಂದು ಅಡ್ರಿನಲಿನ್ ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ಭಯವಲ್ಲ, ಅದು ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ.
ಕಥೆಯ ಮೌನ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿಯ ಕಾರ್ಟೂನ್
ಅಜ್ಜಿಯರು ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಆ ಕಲೆಯೇ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ. ಕಥೆಯ ಮಧ್ಯೆ ಅವರು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಸುಮ್ಮನಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಮೌನವೇ ಕಥೆಗಿಂತ ಭಯಾನಕವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಮೌನವನ್ನು ಮುರಿಯಲು ನಾವು “ಆಮೇಲೆ ಏನಾಯ್ತು ಅಜ್ಜಿ?” ಅಂತ ಕೇಳಿದಾಗ, ಅವರು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾಗಿಸಿ ದನಿ ಇಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
“ಆಮೇಲೆ… ಆ ಶಬ್ದ ಮರದ ಮೇಲಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಆ ಬಾವಿಯ ಒಳಗಿಂದ ಬಂತು…” ಅಂತ ಹೇಳಿದಾಗ, ನಾವು ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಮರೆತು ಆ ಕಥೆಯ ಪಾತ್ರವಾಗುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಅಂದು ನಮಗೆ ಕಾರ್ಟೂನ್ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಕಥೆಗಳೇ ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಟೂನ್ ಆಗಿದ್ದವು.
ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಭೂತದ ರೂಪ ಎಂತಹದ್ದೆಂದರೆ, ಇಂದಿನ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವೂ ಸೋಲುತ್ತದೆ. ಅಂದು ಅಜ್ಜಿ ಕಥೆ ಹೇಳಿ ಮುಗಿಸಿ, “ಈಗ ನೀನೇ ಹೋಗಿ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿರುವ ದೀಪ ಆರಿಸಿ ಬಾ” ಅಂತ ಹೇಳಿದಾಗ, ಆ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ನಾವು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಅದು ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಅಡಿಪಾಯ.
ಸುರಕ್ಷಿತ ಭಯ: ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಿಗದ ಭರವಸೆ
ಈಗಿನ ಕಾಲದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇಂತಹ ಅಜ್ಜಿಯ ಮಡಿಲು ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವರು ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಬರುವ ಹಾರರ್ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಹೆದರುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಜೊತೆ ಯಾರೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಭಯದ ನಂತರ ಅವರ ಕೈ ಹಿಡಿಯುವ ಅಜ್ಜಿಯ ಕೈ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಥೆ ಕೇಳುವಾಗ ನಮಗೆ ಭಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಆ ಭಯದ ನಂತರ ಅಜ್ಜಿಯ ಅಪ್ಪುಗೆ, ಅಮ್ಮನ ಸ್ಪರ್ಶ ನಮಗೆ “ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಇದ್ದೀವಿ, ನಿನಗೆ ಏನೂ ಆಗಲ್ಲ” ಎಂಬ ಭರವಸೆ ಕೊಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನೇ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ‘ಕಂಟ್ರೋಲ್ಡ್ ಫಿಯರ್’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವೇ ಇಲ್ಲ. ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಇದೂ ಒಂದು ಕಾರಣವಿರಬಹುದು.
ಜನಪದ ಕಥೆಗಳ ಹಿಂದಿನ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂದೇಶ
ನೆನಪಿರಲಿ, ಅಂದು ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಭೂತದ ಕಥೆಗಳು ಮೂಢನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲ, ಅವು ಸಮಾಜದ ಪಾಠಗಳು. ಆ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅರಳಿಮರದ ಭೂತ ಕೇವಲ ಭಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವಾಗಿತ್ತು.
ರಾತ್ರಿ ಗೂಬೆ ಕೂಗಿದರೆ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಇರಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಅರಣ್ಯದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಹಳೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಡ ಅಂದದ್ದು ಅದು ಶಿಥಿಲವಾಗಿ ಕುಸಿಯುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಡೆಯಲು. ಹೀಗೆ ನಮ್ಮ ಜನಪದದ ಪ್ರತಿ ಕಥೆಯೂ ಒಂದು ವಿಜ್ಞಾನದ ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿತ್ತು.
ಅಚ್ಚಳಿಯದ ನೆನಪುಗಳು: ನಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಬೇರುಗಳು
ನಾವು ದೊಡ್ಡವರಾದ ಮೇಲೆ ನಗರಗಳಿಗೆ ಬಂದೆವು, ಆದರೆ ಆ ಹಳೆಯ ಮರಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಇಂದಿಗೂ ಒಮ್ಮೆ ಎದೆ ತಲ್ಲಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ನಡುಕದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜಿಯ ನೆನಪಿದೆ, ಆ ನಡುಕದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಮುಗ್ಧತೆಯಿದೆ.
ಅಜ್ಜಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಥೆಗಳಿಗೂ ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪಿಗೂ ಬಿಡಿಸಲಾಗದ ಬಂಧವಿದೆ. ಆ ಕಥೆಗಳ ಭೂತಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದವು. ಬಹುಶಃ ಅಜ್ಜಿಯರು ಹೇಳಿದ ಆ ಕಥೆಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನಮ್ಮ ಪೀಳಿಗೆ ಇಷ್ಟು ದೃಢವಾಗಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೇನೋ.
ಕಲ್ಪನಾ ಶಕ್ತಿಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ವಿಕಾರ ದೃಶ್ಯಗಳ ಮಹಾಕಾವ್ಯ
ಅಜ್ಜಿಯರು ಕಥೆ ಹೇಳುವಾಗ ರಕ್ತ ಸುರಿಸುವ ದೆವ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಮರದ ಮೇಲೆ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ನೇತಾಡುವ ಭೂತರಾಯನ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುವಾಗ, ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ವರ್ಣನೆಯಾಗಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ; ಅದು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಅರಳುತ್ತಿದ್ದ ‘3D ಅನಿಮೇಷನ್’ ಆಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.
Image Source: AI Generated (ChatGPT / OpenAI)
“ಆ ದೆವ್ವದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಂಡದಂತೆ ಕೆಂಪಗಿದ್ದವು, ದವಡೆಗಳು ಇಬ್ಬಾಗವಾಗಿದ್ದವು…” ಎಂದು ಅಜ್ಜಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಆ ದೆವ್ವದ ಚಿತ್ರ ಅದೆಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂಡುತ್ತಿತ್ತೆಂದರೆ, ಇಂದಿನ ಯಾವುದೇ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಸಹ ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಟಿಯಾಗಲಾರದು.
ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ತಳಹದಿ ಮತ್ತು ಭಯದ ಗೆಲುವು
ಮಗುವಿನ ಮನಸ್ಸು ಕುತೂಹಲದ ಗಣಿ. ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯ ವರ್ಣನೆಗಳು ಮಗುವಿನ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸುತ್ತವೆ. ನಮಗೆ ಅಜ್ಜಿ ಹೇಳುವ ಆ ವಿಕಾರ ರೂಪಗಳು ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದು ನಮ್ಮನ್ನು ಕಥೆಯ ಆಳಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿತ್ತು.
ಅಜ್ಜಿಯ ದನಿ ಮಂದವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಾವು ನಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಆ ದೆವ್ವಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ಕೈಗಳನ್ನು, ಮರದಷ್ಟು ಉದ್ದವಾದ ಉಗುರುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಇದು ನಮಗೆ ಭಯದ ಜೊತೆಗೆ, ಆ ಭಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಸಾಹಸದ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಲಿಕಾ ಪಾಠ
ಆ ವಿಕಾರ ವರ್ಣನೆಗಳು ಕೇವಲ ದೆವ್ವದ ರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಆ ರೂಪದ ಹಿಂದಿನ ಒಂದು ‘ಕಥನ’ವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಾಯಲ್ಲಿ ಆ ಮನುಷ್ಯನನ್ನೇ ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಭೂತದ ಕಥೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಆ ಮನುಷ್ಯ ಹೇಗೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಕುತೂಹಲವೇ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಭಯವನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿತ್ತು.
ಈ ಕಥೆಗಳು ಮಗುವಿನ ಮೆದುಳಿಗೆ “ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಹೇಗೆ ಹೊರಬರಬೇಕು” ಎಂಬ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ವಿಕಾರವಾದ ವರ್ಣನೆಯೇ ನಮಗೆ ನೈಜ ಜಗತ್ತಿನ ಕಠಿಣ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು.
ಅಜ್ಜಿಯ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಗೀತ
ಅಜ್ಜಿಯರು ಕೇವಲ ಭೂತದ ವರ್ಣನೆ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಅವರು ಆ ಭಯಾನಕ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಒಂದು ‘ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸಂಗೀತ’ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮನೆಯ ಹೊರಗೆ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಯ ಶಬ್ದವನ್ನು ಅಜ್ಜಿ, “ಕೇಳ್ತಿದ್ಯಾ, ಅದು ದೆವ್ವದ ಅಟ್ಟಹಾಸದ ಕೂಗು” ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಆ ಶಬ್ದವೇ ನಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ದೆವ್ವದ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಈ ರೀತಿ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಕಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಅಜ್ಜಿಯರ ಜಾಣ್ಮೆ ಅಪ್ರತಿಮವಾದದ್ದು. ನಾವು ಭಯಪಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಆ ಭಯದ ರೋಮಾಂಚನವನ್ನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು.
ಬಾಲ್ಯದ ದೆವ್ವಗಳ ನೆನಪಿನ ಬುತ್ತಿ
ಇಂದು ನಾವು ಎಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೂ, ಅಂದು ಅಜ್ಜಿಯ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಆ ದೆವ್ವದ ಕಲ್ಪನೆ ಇಂದಿಗೂ ಮರೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಅದೆಲ್ಲಾ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನ ಆಳದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿರುವ ಸುಂದರ ನೆನಪುಗಳು.
ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಆ ದೆವ್ವಗಳ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ನಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದೆವು. ಆ ಅಜ್ಜಿಯ ಕಥೆಗಳು ಸತ್ತು ಹೋಗಿಲ್ಲ, ಅವು ನಮ್ಮ ನೆನಪಿನ ಮರದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದು, ನಾವು ಮೌನವಾದಾಗ ಮತ್ತೆ ಬಂದು ನಮ್ಮ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ “ಹು ಹೂ” ಎನ್ನುತ್ತವೆ!
References:
ಈ ಲೇಖನದ ವಿಷಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಲಾಗಿದೆ:
-
ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ (Folklore Studies): ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಜಾನಪದ ಕಥನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ದೈವಾರಾಧನೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಅಧ್ಯಯನ.
-
ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ (Psychology of Childhood): “Controlled Fear” (ನಿಯಂತ್ರಿತ ಭಯ) ಕುರಿತಾದ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಲೇಖನಗಳು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಭಾವದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು.
-
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನರವಿಜ್ಞಾನ (Cultural Neuroscience): ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳು (Conditioned Emotional Memory) ಮೆದುಳಿನ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು.
-
ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆ (Oral Tradition): ಭಾರತೀಯ ಹಿರಿಯರು ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬದುಕಿನ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ನೀತಿಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪದ್ಧತಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಅವಲೋಕನಗಳು.
Disclaimer:
ಈ ಲೇಖನವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಲೇಖಕರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವಗಳು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನೆನಪುಗಳು ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಕಥೆಗಳು ಅಥವಾ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಮೌಢ್ಯವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಓದುಗರು ಇದನ್ನು ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಕೋನವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂದು ವಿನಂತಿ.
Image Disclaimer:
ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಚಿತ್ರಗಳು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಂಕೇತಿಕ (Illustrative) ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಲೇಖನದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಾಲ್ಯದ ಕಲ್ಪನೆಗಳು, ಅಜ್ಜಿಯ ಕಥೆಗಳ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ದೃಶ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ (Visual Representation) ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರಗಳು ಯಾವುದೇ ನೈಜ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇವು ಕೇವಲ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಕಿರಣ್ ಹೆಗಡೆಯವರು ಬರೆಯುವ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿವೆ. ಅವರ ಅಜ್ಜಿಯ ಕಥೆಗಳು ಒಂದು ಭಾಗವಾದರೆ, ದೆವ್ವದ ಕಥೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ , ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೊಂದು ರೀತಿಯದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಗ್ರಹದ ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರಲಿ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಆಶಯ.