Family Dynamics: ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಬಾಂಧವ್ಯಗಳ ಹಿಂದಿನ ಅಸಲಿ ಸತ್ಯ
ಮಲೆನಾಡಿನ ಮಳೆಗಾಲದ ಸಂಜೆ. ಮನೆಯ ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುದಿಯುತ್ತಿರುವ ಕಾಫಿಯ ಹಬೆಯ ನಡುವೆ, ಅಜ್ಜಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿನ ಚಾಕು ಅಡಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಕುಣಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಸದ್ದಿನ ಆಚೆಗೆ, ಮನೆಯೊಳಗೆ ಒಂದು ತೀವ್ರವಾದ ಮೌನ ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಮಗಳು ತನ್ನ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ನ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ಕಚೇರಿಯ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದರೆ, ಮೊಮ್ಮಗಳು ಕಿಟಕಿಯ ಆಚೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿರುವ ಮಳೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಫೋನ್ ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತಿದ್ದಳು. ಆಕೆಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಮರಿಮೊಮ್ಮಗಳು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಆಟದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಳು. ಆ ಸಣ್ಣ ಅಡುಗೆಮನೆ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಕಾಲಮಾನಗಳ ಸಂಗಮವಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿರಲಿಲ್ಲ; ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಚಿಂತನೆಗಳ ದಟ್ಟ ಸಂಘರ್ಷವಿತ್ತು.
ಪರಂಪರೆಯ ಧ್ವನಿ: ನಂಬಿಕೆಯೇ ಭದ್ರಕೋಟೆ
ಅಜ್ಜಿ ಅಡಿಕೆ ಸೀಳುತ್ತಾ, ಮಳೆಗಾಲದ ತಂಪು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದನಿಗೂ ಗಾಂಭೀರ್ಯ ತುಂಬಿ, “ನೋಡಿ, ನಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೈವದ ಭಯವೇ ಶಿಸ್ತಿನ ಮಂತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಮದುವೆ ಅಂದ್ರೆ ಮನೆ ಬದಲಿಸುವುದು, ಗಂಡನನ್ನೇ ದೇವರೆಂದು ನಂಬಿ ಬದುಕುವುದು. ನಮಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಅಂದ್ರೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸದ ಶರಣಾಗತಿ. ಈಗಿನವರಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಎಲ್ಲವೂ ತರ್ಕ. ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲದ ಬದುಕು ದಡ ಸೇರದ ದೋಣಿಯಿದ್ದಂತೆ,” ಎಂದು ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟರು. ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಎಂದರೆ ತಲೆತಲಾಂತರದ ಕೊಂಡಿ. ಆ ಕೊಂಡಿ ಸಡಿಲವಾದರೆ ಸಂಸಾರ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಯ ಅವರಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಅವರಿಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಬದುಕಿನ ಭದ್ರಕೋಟೆ.
ಮಧ್ಯಮ ಮಾರ್ಗದ ಹುಡುಕಾಟ: ಬದುಕು ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸಮತೋಲನ
ಮಗಳು ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡದಿಂದ ತಲೆ ಎತ್ತಿ ನಗುತ್ತಾ, “ಅಜ್ಜಿ, ನಿಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಾವು ಮಿಲೇನಿಯಲ್ಸ್, ನಮ್ಮ ಕಾಲಕ್ಕೆ ನಂಬಿಕೆ ಅಂದ್ರೆ ಸಮತೋಲನ. ಕೆಲಸ, ಸಂಸಾರ, ಮಕ್ಕಳು, ವೃತ್ತಿ—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಕೊಂಡುಹೋಗಬೇಕು. ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ನಾವು ಪಾಲಿಸುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತೆ ಇಟ್ಟು ಅಲ್ಲ. ನಾವು ಬದುಕು ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯ ನಡುವೆ ಒಂದು ಸೇತುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ನಮಗೆ ಸಂಬಂಧಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯವಲ್ಲ, ಅವು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲ,” ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದಳು. ಅವಳ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ದೃಢತೆಯಿತ್ತು; ಹಳೆಯದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಡೆಗಣಿಸದೆ, ಆಧುನಿಕ ಬದುಕಿನ ತರ್ಕಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ಒಗ್ಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿತ್ತು.
Image source: ashwini chaudhary monty-unsplash
ತರ್ಕದ ಹೊಸ ಆಯಾಮ: ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಉದಯ
ಮೊಮ್ಮಗಳು ಫೋನ್ ಕೆಳಗಿಟ್ಟು ಕಿಟಕಿಯ ಆಚೆ ಮಳೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಅಮ್ಮನ ಮಾತಿಗೆ ಧ್ವನಿಗೂಡಿಸುತ್ತಾ, “ಅಮ್ಮಾ, ಅಜ್ಜೀ, ನಿಮಗ್ಯಾಕೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಬಾಂಧವ್ಯ ಅಂದ್ರೆ ಒಂದು ಕಟ್ಟುಪಾಡು ಅನಿಸುತ್ತೆ? ನಮಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಅಂದ್ರೆ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ. ಯಾರು ನಮ್ಮನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೋ, ಯಾರ ಜೊತೆ ನನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೋ ಅವರ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಡೋದು, ಅಷ್ಟೇ. ಇದರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯ ನಾಶ ಇಲ್ಲ, ವಿಕಸನ ಇದೆ. ನಂಬಿಕೆ ಅನ್ನೋದು ಇವತ್ತು ಒಂದು ಚಾಯ್ಸ್, ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಅಲ್ಲ. ಲಾಜಿಕ್ ಇಲ್ಲದ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ನಾನು ಫಾಲೋ ಮಾಡಲ್ಲ,” ಎಂದು ನೇರವಾಗಿ ನುಡಿದಳು. ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೌನ ಆವರಿಸಿತು. ಇದು ಕೇವಲ ಮಾತಲ್ಲ, ಇದು ದಶಕಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ದಂಗೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕ: ಆಲೋಚನೆಗಳೇ ಬಾಂಧವ್ಯದ ದಾರಿ
ಅದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮರಿಮೊಮ್ಮಗಳು ತನ್ನ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ನಿಂದ ಮುಖ ಎತ್ತಿ, “ನನಗೆ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿರೋ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ತುಂಬಾ ಸಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಅವರ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡೋದು ನನಗೆ ಖುಷಿ ಕೊಡುತ್ತೆ. ಫಿಸಿಕಲ್ ಆಗಿ ಯಾರು ಹತ್ತಿರ ಇದ್ದಾರೆ ಅನ್ನೋದಕ್ಕಿಂತ ಯಾರು ನನ್ನ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡ್ಕೊಳ್ತಾರೋ ಅವರು ನನ್ನ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್,” ಎಂದಳು. ಉಳಿದ ಮೂವರೂ ಒಬ್ಬರ ಮುಖ ಒಬ್ಬರು ನೋಡಿಕೊಂಡರು. ಆ ಮಗು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಒಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕನೆಕ್ಷನ್ ಎಂದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅವಳ ಪಾಲಿಗೆ ಪ್ರಪಂಚ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದು ಜಾಗತಿಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಾಲವಾಗಿತ್ತು.
ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತಳಮಳ: ಬದಲಾವಣೆ ಏಕೆ?
ಈ ಕಥೆಯ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯಿದೆ. ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಹಸಿವು ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮೊದಲ ಮೆಟ್ಟಿಲು. ಅಜ್ಜಿಯ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ‘ನಾನು ಯಾರು’ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ‘ನಾನು ಈ ಮನೆಯ ಸೊಸೆ ಅಥವಾ ಮಗಳು’ ಎನ್ನುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಮೊಮ್ಮಗಳಿಗೆ ‘ನಾನು ಯಾರು’ ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ. ಈ ಸ್ವ-ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಹುಡುಕಾಟವೇ ಹಳೆಯ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಸಹಜ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಎಂದರೆ ತಾನು ಸ್ವತಂತ್ರನೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದು. ಹಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ನಂಬಿಕೆಗಳು ನಿರ್ಬಂಧಗಳಾಗಿ ಕಂಡರೆ, ಹೊಸ ತಲೆಮಾರು ತನ್ನದೇ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತದೆ.
ಅರಿವಿನ ವೈಮನಸ್ಸು ಈ ಸಂಘರ್ಷದ ಎರಡನೇ ಹಂತ. ಅಜ್ಜಿಯ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ದೇವನ ಭಯವಿದೆ, ಮಗಳ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿ ಬದುಕಿನ ತರ್ಕವಿದೆ, ಮೊಮ್ಮಗಳ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಕ್ಷಿಯಿದೆ. ಈ ಮೂರೂ ಸತ್ಯಗಳು ಒಂದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಆಂತರಿಕ ಘರ್ಷಣೆಯೇ ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದ ಬಿಂಬ. ಈ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತಾಳ್ಮೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಕುಟುಂಬವು ಕೇವಲ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರುವ ಅಪರಿಚಿತರ ತಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವೈಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಶಾಂತಿಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.
ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಭಯ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮೂರನೇ ಆಯಾಮ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಹಿಂದೆ ದೇವರು ಅಥವಾ ಅದೃಷ್ಟದ ಮೇಲೆ ಭಾರ ಹಾಕಿ ಮನುಷ್ಯ ಸಮಾಧಾನ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೆ ಇಂದಿನವರಿಗೆ ‘ನನ್ನ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲ’ ಎಂಬ ಅರಿವು ಅತೀವವಾದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಭಯವೇ ಅವರನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತಿದೆ. ನಂಬಿಕೆಯ ಜಾಗವನ್ನು ಇಂದು ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಕಡೆಗಿನ ಕಾಳಜಿ ತುಂಬುತ್ತಿದೆ.
ಬದಲಾವಣೆ: ಕಾಲದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ
ಯಾಕೆ ನಾವು ಹೀಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ? ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವೀಕರಣಗೊಂಡಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಮಾಹಿತಿಯ ಹಕ್ಕು ಕೇವಲ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇತ್ತು, ಇಂದು ಅದು ಎಲ್ಲರ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಯುವಕರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಡಲು ಕುಟುಂಬದ ಆಶೀರ್ವಾದ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಇಂದು ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಡಲು ಕೌಶಲ ಸಾಕು. ಜಾಗತೀಕರಣ ನಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಬದಲಿಸಿದೆ, ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಇದು ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯಗಳಿವೆ ಎಂದು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.
ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲನೆ: ಹೊಸ ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಪ್ಪಂದ
ಇಂದು ಮದುವೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಎರಡು ಕುಟುಂಬಗಳ ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿಗಳ ಮೈತ್ರಿಯಲ್ಲ, ಅದು ಎರಡು ಸ್ವತಂತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳ ಬೌದ್ಧಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಹೊಸ ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ. ಹಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಎನ್ನುವುದು ‘ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಚೌಕಟ್ಟು’ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಅದು ‘ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಯಾಣ’ವಾಗಿದೆ.
ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲನೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಅಜ್ಜಿಯ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳದ ಕನಸುಗಳನ್ನು ನನಸಾಗಿಸುವ ‘ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು’ ಅಥವಾ ವಂಶದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಧನಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಅಂದು ಮಗುವಿನ ಆಯ್ಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಕುಟುಂಬದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು, ಮಗು ಎಂದರೆ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಗುವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತನ್ನು ಹೊತ್ತು ಹುಟ್ಟಿದ ಒಂದು ‘ಸ್ವತಂತ್ರ ಆತ್ಮ’.
ಆಧುನಿಕ ಪಾಲಕರಿಗೆ ಪಾಲನೆ ಎಂದರೆ ಮಗುವನ್ನು ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಚ್ಚೊತ್ತುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ, ಮಗುವಿನ ಒಳಗಿನ ಸಹಜ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಪೋಷಣೆ ನೀಡುವ ‘ಸಹಾಯಕರಾಗುವುದು’. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಲೌಕಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದೊಂದು ‘ಬೌದ್ಧಿಕ ವಿಕಸನ’. ಹಳೆಯ ಪೀಳಿಗೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ವಾರ್ಥ ಅಥವಾ ಶಿಸ್ತಿನ ಕೊರತೆಯಾಗಿ ಕಂಡರೆ, ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಇದು ಮಗುವಿನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ‘ಗೌರವ’ವಾಗಿದೆ. ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳು ಈಗ ಮಗುವಿನ ‘ಜೀವನ ನಿರ್ದೇಶಕ’ರಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸದೆ, ಅವರ ‘ಜೀವನ ಪಥದ ಸಹಪ್ರಯಾಣಿಕರಾಗಲು’ ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯೇ ಇಂದು ಭಾರತೀಯ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ನಡುವಿನ ಹೊಸ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ.
ನಾಲ್ಕು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆ: ಭದ್ರತೆಯ ಹುಡುಕಾಟ
ಮುತ್ತಜ್ಜಿಯ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಪರಂಪರೆಯ ನಿರಂತರತೆ. ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಎಂದರೆ ಹೊಸತನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಲ್ಲ, ಹಳೆಯದನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು. ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಬಂದ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಗೌರವವೇ ಅವರ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು. ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಅಗೋಚರ ಶಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ನಂಬಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿರುವುದೇ ಅವರಿಗೆ ಬದುಕಿನ ಅರ್ಥ.
ಅಮ್ಮನ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಸಮತೋಲನದ ಸಾಧನೆ. ಮಿಲೇನಿಯಲ್ ತಲೆಮಾರು ಹಳೆಯದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊರೆಯದೆ, ಹೊಸತನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದೆ. ಅವರ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಇರುವುದು ಎರಡು ಜಗತ್ತುಗಳ ನಡುವೆ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬಲ್ಲಿ. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಕಡಿದುಕೊಳ್ಳದೆ, ಆಧುನಿಕತೆಯ ರೆಂಬೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಸಬಹುದು ಎಂಬುದೇ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಮೂಲ ಅನ್ವೇಷಣೆ.
Image source: anup mobdal-unsplash
ಮೊಮ್ಮಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಸ್ವ-ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸತ್ಯ. ಜೆನ್-ಝಡ್ ಪೀಳಿಗೆಯ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಂತರಿಕವಾದುದು. ‘ನಾನು ಯಾರು?’ ಮತ್ತು ‘ನನ್ನ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಸತ್ಯ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೇ ಅವರ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ದಿಕ್ಸೂಚಿ. ಇವರಿಗೆ ಭದ್ರತೆ ಸಿಗುವುದು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಲ್ಲಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತಿಕೆಯ (Authenticity) ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದಲ್ಲಿ. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳ ನಡುವೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಇವರ ಅನ್ವೇಷಣೆ.
ಮರಿಮೊಮ್ಮಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕದ ಜಗತ್ತು. ಆಲ್ಫಾ ಪೀಳಿಗೆಯ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಜಗತ್ತನ್ನು ಮೀರಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇವರ ಪಾಲಿಗೆ ಸತ್ಯ ಎಂದರೆ ಭೌತಿಕವಾದುದಲ್ಲ, ಅದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಜಾಲ. ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುವ, ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವೇಗವೇ ಇವರ ಅನ್ವೇಷಣೆ.
ಸಂಘರ್ಷದ ಸಾರ
ಈ ನಾಲ್ಕು ಪೀಳಿಗೆಯ ಮಧ್ಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಿತ್ತಾಟವೇ ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದ ಮುಖ. ಅಜ್ಜಿಗೆ ಮೊಮ್ಮಗಳ ತರ್ಕ ಧಿಕ್ಕಾರದಂತೆ ಕಂಡರೆ, ಮಗಳಿಗೆ ಮೊಮ್ಮಗಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಅತಿಯಾದ ಸ್ವಾರ್ಥದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತೆ. ಇನ್ನು ಮರಿಮೊಮ್ಮಗಳ ಜಗತ್ತು ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಅರ್ಥವೇ ಆಗ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಆಳದಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವುದು ಒಂದೇ—ಭದ್ರತೆ. ಅಜ್ಜಿ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಭದ್ರತೆ ಕಂಡುಕೊಂಡರೆ, ಮಗಳು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಮೊಮ್ಮಗಳು ತನ್ನ ಆಲೋಚನಾ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮರಿಮೊಮ್ಮಗಳು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
ಸಂಬಂಧಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಹಾಳಾಗಿಲ್ಲ, ಅವು ವಿಕಸನ ಹೊಂದುತ್ತಿವೆ. ಹಿಂದೆ ಸಂಬಂಧಗಳು ಹೆದರಿಕೆಯಿಂದ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದವು, ಇಂದು ಅವು ಗೌರವದಿಂದ ಉಳಿಯಬೇಕು ಎಂಬ ಹಠದಲ್ಲಿವೆ. ಆ ಹಠವೇ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಆದರೆ ಗಮನಿಸಿ, ಆ ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಫಿಯ ಪರಿಮಳ ನಾಲ್ವರಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತೆ ಅಂದ್ರೆ, ಸಂಬಂಧದ ತಿರುಳು ಅದೇ—ಪ್ರೀತಿ. ಅದನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ರೀತಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಲದ ಜತೆಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತೆ. ಹಳೆಯದನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾ, ಹೊಸದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳೋದೇ ಇಂದಿನ ಸಂಬಂಧದ ಅವಶ್ಯಕತೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಸಂಬಂಧಗಳ ಅಂತ್ಯವಲ್ಲ, ಇದು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾನವೀಯ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕಗೊಳಿಸುವ ಒಂದು ಮಹಾನ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಯೋಗ.
ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ನಮಗೆ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು, ನಾವು ಹಿರಿಯರಿಗೆ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಈ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಬೇರುಗಳಿಗೆ ತಾಗಿದಾಗ ಘರ್ಷಣೆ ಸಹಜ. ಆದರೆ, ಬೇರಿಲ್ಲದ ರೆಕ್ಕೆಗೆ ಹಾರಲು ಶಕ್ತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ರೆಕ್ಕೆಯಿಲ್ಲದ ಬೇರು ಕೇವಲ ಮಣ್ಣಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅಜ್ಜಿಯ ದೃಢತೆ, ಅಮ್ಮನ ಸಮತೋಲನ, ಮೊಮ್ಮಗಳ ತರ್ಕ ಮತ್ತು ಮರಿಮೊಮ್ಮಗಳ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವೇಗ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬದ ಭಾಗ.
ಮುಕ್ತಾಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸಂಬಂಧಗಳು ಹಾಳಾಗಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುವ ರೀತಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ನಾವು ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ‘ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು’ ಅಥವಾ ‘ಪಾಲಿಸಲು’ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿಲ್ಲ; ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ‘ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು’ ಮತ್ತು ‘ಬೆಳೆಯಲು’ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಕಾಫಿಯ ಪರಿಮಳ ಹೇಗೆ ನಾಲ್ವರಿಗೂ ಸಮಾನವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರೀತಿಯೂ ಸಹ. ಅದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದೇ ಹೊರತು, ತನ್ನ ರುಚಿಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ಕೇವಲ ಕಾಲದ ಅಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗಳು, ನಮ್ಮ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಗಮ್ಯವಂತೂ ಒಂದೇ: ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ. ಈ ನಾಲ್ಕು ತಲೆಮಾರುಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂಜೆಯ ಮೌನವೇ, ಸಂಬಂಧದ ಹೊಸ ಭಾಷೆಯ ಉದಯದ ಸಂಕೇತ.
ಈ ಲೇಖನ ಓದಿದ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹೊಳೆದದ್ದೇನು? ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ತಲೆಮಾರುಗಳ ನಡುವಿನ ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ನೀವು ಕಂಡಿದ್ದೀರಾ? ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಕಾಮೆಂಟ್ ಬಾಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.
References:
-
ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಆಕರ: ಡಾ. ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ – ‘ಮರಳಿ ಮಣ್ಣಿಗೆ’. ಈ ಕೃತಿಯು ತಲೆಮಾರುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ, ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತೆಯ ಆಗಮನದಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
- ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಆಕರ: ಎಂ.ಎನ್. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ – ‘ಸೋಷಿಯಲ್ ಚೇಂಜ್ ಇನ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ (Social Change in Modern India). ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ‘ಸಂಸ್ಕೃತೀಕರಣ’ (Sanskritization) ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯೀಕರಣದಿಂದಾಗಿ ಕುಟುಂಬದ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿ ಇದು. ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳ ನಡುವಿನ ಕಂದಕವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಕರ.
Image Disclaimer:
ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಚಿತ್ರಗಳು ಕೇವಲ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಪ್ರತಿನಿಧೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ (Representational Purpose Only) ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
ಹಳೆ ಬೇರು ಹೊಸ ಚಿಗುರು ಕೂಡಿರಲು ಮರ ಸೊಗಸು – ಕಗ್ಗದ ಸಾಲುಗಳು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ… ಆಯಾ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಂಬಿಕೆ, ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹೊಳಹು ಅಗತ್ಯ. ಆದರೆ ಭೌತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೋಕದ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ.ಮೌಲಿಕ ತುಲನೆ